“Active Senior” วัยเก๋าที่ยังแอคทีฟ

ทุกวันนี้เราเห็นผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยที่ยังแข็งแรง กระฉับกระเฉง เดินสวนทุกเช้า และสนุกกับกิจกรรมต่าง ๆ หรือแม้แต่เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ในแบบของตัวเอง ได้ไม่ต่างจากเดิม นั่นก็เพราะโลกของเราพัฒนาไปไกลมากแล้วครับ ทั้งด้านเทคโนโลยีและการแพทย์ เรียกได้ว่าล้ำหน้าแบบก้าวกระโดดเลย ซึ่งทำให้ชีวิตในวัยสูงอายุปัจจุบันนี้ไม่จำเป็นต้องอยู่เฉย ๆ หรือใช้ชีวิตอย่างเชื่องช้าเหมือนภาพจำในอดีตที่หลายคนเคยคิดอีกต่อไปแล้วครับ ดังนั้นผมเลยอยากชวนทุกคนมาทำความรู้จักกับแนวคิดที่น่าสนใจอย่าง Active Senior กันให้มากขึ้นครับ

หลายคนที่ติดตามกระแสผู้สูงอายุอาจเคยได้ยินคำนี้อยู่บ่อย ๆ ว่า Active Senior หรือผู้สูงอายุกลุ่มพิเศษที่ยังแอคทีฟ คือกลุ่มผู้สูงอายุที่อยู่ในวัยเกษียณ 60 ปีขึ้นไป ที่ยังมีพลังและความสามารถในการดูแลตัวเองในการทำสิ่งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการใช้ชีวิตประจำวันหรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งการเดิน ท่องเที่ยว ช็อปปิ้ง โดยไม่ต้องมีผู้ดูแลประกบอย่างใกล้ชิด เรียกได้ว่าแอคทีฟครบทุกด้าน ทั้งร่างกาย จิตใจ และสังคมเลยก็ว่าได้ครับ เป็นการใช้เวลาช่วงวัยเก๋าอย่างมีคุณค่า มีความสุขที่ทำในสิ่งที่เหมาะกับวัย นี่ก็ถือว่าอยู่ในกลุ่ม Active Senior แล้วครับ

ซึ่งแน่นอนว่าประเด็นนี้ไม่ได้เห็นแค่ที่ไทยนะครับ แต่เป็นภาพที่เห็นได้ทั่วโลก เพราะคนรุ่นใหม่ที่กำลังก้าวเข้าสู่วัยเกษียณจำนวนไม่น้อย ไม่ได้มองว่าการเกษียณคือจุดจบของชีวิตที่ตื่นเต้น แต่กลับมองว่าเป็น “จุดเริ่มต้นของชีวิตอีกรอบ” เป็นช่วงเวลาที่ได้กลับมาใช้ชีวิตให้ตัวเองอย่างแท้จริงเหมือนการรีสตาร์ทครั้งใหญ่ครับ

ถือเป็นเรื่องดีที่แนวคิด Active Senior เข้ามาช่วยเป็นกรอบความคิดที่ทำให้ผู้สูงอายุยังคงใช้ชีวิตได้อย่างมีเป้าหมาย ไม่ปล่อยให้แต่ละวันผ่านไปอย่างไร้ความหมายอย่างน่าเสียดาย จากตรงนี้เราจะค่อย ๆ พาไปทำความเข้าใจหัวใจสำคัญของการเป็น Active Senior ตั้งแต่เรื่องการดูแลสุขภาพให้เหมาะกับวัย

การเลือกทำกิจกรรมง่าย ๆ ที่ช่วยให้ร่างกายยังเคลื่อนไหวได้ดี ไปจนถึงการมีสังคมและความมั่นคงที่ช่วยเสริมความมั่นใจในการใช้ชีวิตประจำวัน พร้อมยกตัวอย่างกิจกรรมที่สามารถเริ่มทำได้จริง ไม่ซับซ้อน และปรับใช้ได้ตามไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน เพื่อให้ช่วงวัยสูงอายุเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยพลัง ความสุข และความภูมิใจในชีวิตกันครับ

รู้จัก 3 องค์ประกอบหลักของ Active Senior

การเป็น Active Senior ไม่ได้วัดกันที่อายุหรือความฟิตแบบนักกีฬานะครับ แต่เป็นการใช้ชีวิตให้สมดุลและเหมาะกับวัยต่างหากครับ โดยหัวใจสำคัญจะอยู่ที่ 3 องค์ประกอบหลัก ที่จะช่วยให้ผู้สูงอายุยังคงมีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งกาย ใจ และการใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข มาดูกันว่าองค์ประกอบหลักของ Active Senior จะมีอะไรบ้าง

สุขภาพ (Health)

สุขภาพถือเป็นพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของ Active Senior ครับ ไม่จำเป็นต้องแข็งแรงเหมือนตอนหนุ่มสาว แค่ร่างกายยังขยับได้ คล่องตัว ไม่เจ็บป่วยบ่อย และดูแลตัวเองได้ในชีวิตประจำวันก็ถือว่าดีมากแล้ว การออกกำลังกายเบา ๆ อย่างการเดินสวน เดินรอบบ้าน ยืดเหยียดกล้ามเนื้อ หรือออกกำลังในบ้านวันละเล็กละน้อย รวมถึงการกินอาหารให้เหมาะสมและตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ล้วนช่วยให้ผู้สูงอายุมีพลังและใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจครับ

การมีส่วนร่วม (Participation) 

การได้มีส่วนร่วมกับสังคมช่วยเติมพลังใจได้มากกว่าที่คิดครับ ผู้สูงอายุที่ได้พูดคุย พบปะเพื่อนฝูง หรือทำกิจกรรมร่วมกับคนอื่น มักจะรู้สึกสดชื่นและไม่โดดเดี่ยว การเข้าร่วมกิจกรรมชมรมผู้สูงอายุ ทำงานอดิเรกง่าย ๆ ร่วมกับคนในบ้าน หรือแม้แต่การช่วยทำงานเล็ก ๆ น้อย ๆ ภายในครอบครัว ก็ช่วยให้รู้สึกว่าตัวเองยังมีบทบาทและคุณค่าอยู่เสมอ

ความมั่นคง (Security)

ความมั่นคงในที่นี้ไม่ได้หมายถึงเรื่องเงินอย่างเดียวครับ แต่รวมถึงความปลอดภัย ความอุ่นใจ และการมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับการใช้ชีวิต ผู้สูงอายุควรมีที่อยู่อาศัยที่ปลอดภัย เดินสะดวก ไม่เสี่ยงลื่นล้ม มีคนคอยดูแลหรือให้ความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น รวมถึงการวางแผนการใช้ชีวิตและการดูแลสุขภาพล่วงหน้า สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ใช้ชีวิตในวัยสูงอายุได้อย่างสบายใจ ไม่กังวล และพร้อมทำกิจกรรมต่าง ๆ ในทุกวันครับ

ทั้ง 3 องค์ประกอบนี้คือรากฐานของการเป็น Active Senior ที่แท้จริงเลยครับ เพราะไม่ได้เน้นแค่เรื่องร่างกายอย่างเดียว แต่เป็นการดูแลชีวิตในภาพรวม เมื่อผู้สูงอายุมีสุขภาพที่ดีพอจะขยับตัว ทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้ มีสังคมที่อบอุ่น ได้พูดคุยและมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างอย่างสม่ำเสมอ พร้อมกับมีความมั่นคงและความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน ก็จะช่วยลดความกังวล ลดความเหงา และเพิ่มความมั่นใจในการใช้ชีวิตมากขึ้น เมื่อสุขภาพดี ใจไม่เหงา วัยเก๋าก็สามารถเป็นช่วงเวลาที่มีความสุข มีพลัง และมีความหมายได้ไม่แพ้วัยไหนเลย

เมื่อเราเข้าใจแนวคิดของ Active Senior แล้วจะเห็นได้ชัดเลยครับว่าการมีสุขภาพที่ดี มีสังคม มีความมั่นคง และสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมนั้นมีผลกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุมากกว่าที่คิด การใช้ชีวิตในวัยเก๋าจึงไม่ควรเป็นการอยู่แบบจำกัดตัวเอง หรือใช้ชีวิตไปวัน ๆ อย่างเงียบเหงา แต่ควรเป็นช่วงเวลาที่ได้ดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม ได้ขยับร่างกาย ได้พูดคุย และมีคนคอยอยู่ใกล้ ๆ ในวันที่ต้องการความช่วยเหลือครับเลยอยากแนะนำทางเลือกสำหรับวัยเก๋ายุคนี้อย่างศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ หรือเนอร์สซิ่งโฮมให้ทุกคนได้ลองทำความรู้จักกันครับ

ก่อนอื่นลบภาพจำเดิม ๆ เกี่ยวกับเนอร์สซิ่งโฮมทิ้งไปได้เลยครับ เพราะปัจจุบันนี้สถานดูแลผู้สูงอายุยุคใหม่ถูกออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการใช้ชีวิตแบบ Active Senior ได้อย่างลงตัวเลยครับ มีนักโภชนาการดูแลเรื่องอาหารครบทุกมื้อ แถมสถานที่ปลอดภัย เดินก็สะดวก รถเข็นหรือเตียงก็มีทางลาดที่ออกแบบเฉพาะให้เข้าไปได้ทุกจุด ที่สำคัญเข้าถึงการแพทย์ได้รวดเร็วกว่าเราอยู่บ้านคนเดียวอีกด้วยครับ

นอกจากนี้ยังมีนักกายภาพบำบัดช่วยดูแลการเคลื่อนไหวตัวต่อตัว และมีผู้ดูแลที่เชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้สูงอายุโดยเฉพาะคอยช่วยเหลือตลอด 24 ชั่วโมง ผู้สูงอายุไม่ต้องอยู่บ้านเพียงลำพัง ได้ใช้ชีวิตท่ามกลางสังคมที่เข้าใจและเป็นมิตรเหมือนบ้าน ทำให้วัยเก๋าอุ่นใจในทุกวัน มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างแท้จริงครับ